برد کنترل دما دارای یک دماسنج ضد آب با سیمی بلند می باشد. از این برد میتوان برای سوئیچ کردن (قطع و یا وصل کردن) یک یا چند مدار در دمای معینی که قابل تغییر و قابل تعریف برای برد می باشد استفاده نمود.
از ماژول XH-W1209 در محیط های گلخانه ای , در دستگاه های جوجه کشی , تنظیم دمای آکواریوم , تنظیم دمای اتاق و … در حالت خانگی و غیره صنعتی استفاده می شود.
ماژول ترموستات W1209 دارای ۵ قسمت اصلی است:
- نمایشگر ۳ خانه که مقدار دما را نمایش می دهد.
- در زیر نمایشگر سه تک سوئیچ جهت تنظیم ماژل ترموستات W1209-XH وجود دارد . نام کلید اول set و دو کلید دیگر + و – هستند که برای برای کم و زیاد کردن مقدار دما استفاده می شوند.
- قسمت پایین تک سوئیچ ها ، یک رله ۱۲ ولت به عنوان کلید الکترونیکی قرار گرفته است که با آن مدارات جانبی را می توان قطع و وصل نمود.
- ترمینال های دو پین ، یکی برای رله K0 و K1 و دیگری برای تغذیه 12 ولت و GND میباشد.
- سنسور دمای کنترل دما W1209-XH که یک سنسور NTC (یا همان مقاومت متغیر با دما ) دارای سوکت سفید رنگ XH است.
عملکرد و تنظیمات ماژول کنترل دما XH-W1209
ماژول ترموستات W1209-XH دارای سه تک سوئیچ می باشد. با فشردن کلید set به مدت دو ثانیه دسترسی به هفت مورد برای تنظیم ترموستات XH-W1209 انجام می شود. که این هفت مورد P6,P5,P4,P3,P2,P1,P0 هستند. پس از وارد شدن در منو با تک سوئیچ + و – محدوده دمای مورد نیاز را انتخاب میکنیم. نمایشگر LED کنار سون سگمنت زمانی که رله فعال باشد، روشن شده و تا زمان فعال بودن روشن خواهد ماند. با قطع شدن رله LED روی برد نیز خاموش میشود.
حالت P0 مد کنترلی
در حالت P0 عملکرد ماژول ترموستات XH-w1209 را در دو حالت خنک کننده یا C به عنوان Cooling و گرم کننده یا H به عنوان Heating قابل تنظیم می باشد. اگر P0 در حالت C تنظیم شود به محض آنکه دمای محیط از مقدار تعریف شده بیشتر شود ؛ رله فعال خواهد شد. و اگر ماژول کنترل دما XH-W1209 در حالت H تنظیم شود . به محض آنکه دمای محیط از مقدار تعریف شده کمتر شود ؛ رله فعال خواهد شد.
حالت P1 هیستریسس hysteresis
یکی از ویژگی های جذابی که ماژول کنترل دما XH-W1209 دارد تنظیم مقدار هیسترزیس یا اصطلاحا خطا است , این ویژگی باعث می شود در صورت نوسان دمای محیط حول دمای تعیین شده رله دائما قطع و وصل نشود.در مد P1 میتوان گفت حساسیت خروجی ماژول کنترل دما XH-W1209 به نسبت تغییرات دما (اختلاف آستانه وصل و قطع به نسبت تغییرات دما)قابل تنظیم می باشد. به عنوان مثال اگر P1 در 1 درجه سانتی گراد تنطیم شده باشد و P0 بر روی حالت H تنظیم شده باشد, دمای مطلوب ماژول ترموستات هم 30 درجه سانتی گراد باشد، رله در دمای 31 درجه سانتی گراد غیرفعال خواهد شد. دوباره رله زمانی که دما به 30 درجه سانتی گراد کاهش پیدا کند، فعال خواهد شد.
یا اگر اگر P1 در 2 درجه سانتی گراد تنطیم شده باشد و P0 بر روی حالت C تنظیم شده باشد, دمای مطلوب ماژول ترموستات هم 30 درجه سانتی گراد باشد، رله در دمای 28 درجه سانتی گراد غیرفعال خواهد شد. دوباره رله زمانی که دما به 32 درجه سانتی گراد کاهش پیدا کند، فعال خواهد شد.(دقت کنید در این حالت P0 را روی C قرار دادیم لذا دما که از حدی بالاتر برود خروجی روشن میشود)
حالت P2 تتعیین بالاترین دمای قابل تنظیم
پارامتر P2 مشخص میکند کاربر حداکثر چه دمایی را میتواند به‌عنوان دمای هدف انتخاب کند. برای مثال، اگر P2 را روی ۴۰ درجه سانتی‌گراد قرار دهید، هنگام تنظیم دمای هدف با کلید SET، نمی‌توانید عددی بالاتر از ۴۰ درجه انتخاب کنید.
نکته: P2 دمای خاموششدن اضطراری دستگاه نیست؛ فقط انتخاب دمای هدف را محدود میکند. قطع و وصل رله به دمای هدف، حالت گرمایش یا سرمایش در P0 و مقدار هیسترزیس در P1 بستگی دارد.
حالت P3 تعیین پایین‌ترین دمای قابل تنظیم
پارامتر P3 مشخص میکند کاربر حداقل چه دمایی را میتواند به‌عنوان دمای هدف انتخاب کند. برای مثال، اگر P3 را روی ۲۰ درجه سانتی‌گراد قرار دهید، هنگام تنظیم دمای هدف با کلید SET، نمی‌توانید عددی پایین‌تر از ۲۰ درجه انتخاب کنید.
نکته: P3 بهتنهایی باعث روشنشدن هیتر یا جلوگیری از افت دما نمی‌شود؛ فقط حد پایین انتخاب دمای هدف را تعیین میکند.
مثال ساده: اگر P2 برابر ۴۰ و P3 برابر ۲۰ درجه باشد، دمای هدف فقط در محدوده ۲۰ تا ۴۰ درجه قابل انتخاب است. این تنظیم به معنی روشنشدن رله در ۲۰ و خاموششدن آن در ۴۰ درجه نیست.
حالت P4 کالیبراسیون
پارامتر P4 برای اصلاح اختلاف قرائت سنسور با دماسنج مرجع استفاده میشود. برای مثال، اگر دماسنج مرجع ۲۵ درجه و ماژول ۲۶ درجه نشان دهد، آفست منفی ۱ درجه میتواند اختلاف را در همان نقطه جبران کند. این تنظیم، تضمین‌کننده دقت یکسان در کل بازه دمایی نیست.
یکی از ویژگیهای منحصر به فرد ماژول کنترلر دما XH-W1209 داشتن ویژگی کالیبراسون دما می باشد.در این حالت می توان ماژول ترموستات W1209 را مانند یک ترمومتر دقیق تنظیم کرد. اگر دماسنج کالیبره شده در دسترس نیست، از یک دما سنج جیوه ای موجود در دارو خانه ها استفاده کنید ولی در این روش دقت خیلی بالایی نخواهید داشت.
حالت P5 تاخیر در قطع رله
در مد P5 ، زمان تاخیر اولیه بین ۱ – ۱۰ دقیقه قابل تنظیم می باشد . اگر زمان تاخیر در 1 دقیقه تنظیم شود پس از فعال شدن رله تا 1 دقیقه پس از گذر از دمای تعیین شده فعال خواهد بود. این حالت مناسب برای دستگاه جوجه کشی است.
حالت P6: تنظیم هشدار افزایش بیشازحد دما
پارامتر P6 در نسخههای رایج ماژول W1209 برای تعیین حد هشدار دمای بالا استفاده میشود. اگر دمای اندازه‌گیری‌شده از این حد عبور کند، ماژول وارد وضعیت هشدار میشود؛ در بسیاری از نسخه‌ها، رله قطع میشود و نمایشگر بهجای دما، پیام هشدار نشان می‌دهد.
برای مثال، اگر حد هشدار را روی ۵۰ درجه سانتی‌گراد تنظیم کنید، با عبور دمای سنسور از این مقدار، وضعیت هشدار فعال میشود. این عدد با دمای هدف تفاوت دارد و برای تعیین مرز هشدار استفاده میشود.
نکته مهم: عملکرد P6 و نحوه نمایش هشدار در نسخههای مختلف W1209 ممکن است متفاوت باشد؛ بنابراین، آن را مطابق راهنمای همان برد تنظیم و آزمایش کنید. منظور از هشدار، لزوماً صدای بوق نیست؛ همچنین این قابلیت جایگزین حفاظت حرارتی مستقل برای تجهیزاتی مانند هیتر نمی‌شود.
سوالات متداول
۱) ماژول کنترل دما W1209 با چه ولتاژی کار میکند و آیا خروجی آن برق دارد؟
نسخه رایج ماژول W1209 با ۱۲ ولت DC کار میکند؛ اما نسخههای ۵ و ۲۴ ولت نیز عرضه میشوند. بنابراین، قبل از اتصال تغذیه، ولتاژ درجشده روی برد و مشخصات همان محصول را بررسی کنید. ترمینالهای K0 و K1 خروجی تغذیه نیستند؛ این دو ترمینال کنتاکت رلهاند و مانند یک کلید، مسیر برق مصرفکننده را قطع و وصل میکنند. اتصال مستقیم برق شهر به ورودی تغذیه ماژول مجاز نیست.
۲) چگونه دمای موردنظر و حالت گرمایش یا سرمایش W1209 را تنظیم کنیم؟
در نسخههای رایج، با یکبار فشردن کلید SET، دمای تنظیمی چشمک میزند و میتوانید با کلیدهای + و − آن را تغییر دهید. برای ورود به منوی پارامترها، کلید SET را چند ثانیه نگه دارید؛ سپس در پارامتر P0، حالت H برای گرمایش یا C برای سرمایش را انتخاب کنید. در حالت گرمایش، رله هنگام پایینآمدن دما و در حالت سرمایش هنگام بالارفتن دما فعال میشود؛ آستانه دقیق فعالشدن به مقدار هیسترزیس P1 بستگی دارد.
۳) هیسترزیس P1 چیست و چه تأثیری بر روشن و خاموش شدن رله دارد؟
هیسترزیس، اختلاف بین دمای روشنشدن و خاموششدن رله است و از قطع و وصل سریع آن در نزدیکی دمای تنظیمی جلوگیری میکند. در منطق رایج W1209، اگر دمای تنظیمی ۳۰ درجه و P1 برابر ۱ درجه باشد، در حالت گرمایش رله در ۲۹ درجه روشن و در ۳۰ درجه خاموش میشود؛ در حالت سرمایش، رله در ۳۱ درجه روشن و در ۳۰ درجه خاموش میشود. مقدار بسیار کم P1 میتواند تعداد دفعات قطع و وصل رله را افزایش دهد.
۴) آیا میتوان سنسور W1209 را داخل آب آکواریوم قرار داد؟
پروب همراه بسیاری از نسخههای W1209 دارای غلاف ضدآب است؛ اما خود برد، سوکت و محل اتصال سیمها ضدآب نیستند و باید از آب و رطوبت محافظت شوند. برای استفاده داخل آکواریوم، مناسببودن پروب برای غوطهوری مداوم و نوع آب را از مشخصات سازنده بررسی کنید. همچنین سنسور را در محلی با گردش مناسب آب و دور از تماس مستقیم با بخاری قرار دهید تا دمای موضعی بخاری را بهجای دمای واقعی آب اندازه نگیرد.
۵) آیا W1209 برای کنترل هیتر، فن یا دستگاه جوجهکشی مناسب است؟
این ماژول برای کنترل روشن/خاموش تجهیزات ساده قابل استفاده است، مشروط بر اینکه مشخصات بار با ظرفیت واقعی رله و برد سازگار باشد. عدد جریان درجشده روی رله به معنی امکان اتصال هر مصرفکنندهای با همان جریان نیست؛ فن، موتور و کمپرسور ممکن است جریان راهاندازی بالایی داشته باشند. برای بارهای پرقدرت از واسط قدرت مناسب، مانند کنتاکتور با طراحی صحیح، استفاده کنید. در دستگاه جوجهکشی نیز W1209 بهتنهایی کنترل رطوبت، گردش هوا یا حفاظت مستقل در برابر افزایش بیشازحد دما را فراهم نمیکند.